Crkveni kalendar za 9. januar 2026.

Sveti prvomučenik i arhiđakon Stefan poznat je iz Dela apostolskih kao jedan od sedmorice izabranih služitelja prve hrišćanske zajednice u Jerusalimu.

Žitije i predanje: Sveti prvomučenik i arhiđakon Stefan

Bio je poznat po veri, mudrosti i propovedanju. Nakon rasprave sa protivnicima izveden je pred Sinedrion, gde je održao opširan govor o istoriji spasenja i ispovedio Hrista.

Osuđen je i kamenovan izvan grada, a prema novozavetnom izveštaju poslednje trenutke proveo je u molitvi.

Značaj i poštovanje

Crkva ga naziva prvomučenikom jer je prvi poznati hrišćanin koji je život položio za veru u Hrista.

Prvi među sedmoricom đakona

Dela apostolska opisuju Stefana kao čoveka „punog vere i Duha Svetoga“. Izabran je među sedmoricom koji su dobili zadatak da služe jerusalimskoj zajednici, naročito pri svakodnevnom staranju o udovicama i siromašnima. Zbog mesta koje zauzima među njima crkvena tradicija naziva ga arhiđakonom.

Njegovo javno propovedanje dovelo je do sukoba sa protivnicima. Pred Sinedrionom je održao govor u kome je kroz istoriju Izrailja obrazložio veru u Hrista. Izveden je iz grada i kamenovan, a Dela apostolska beleže da se pred smrt molio za svoje progonitelje. U događaju se pojavljuje i Savle, budući apostol Pavle.

Prepodobni Teodor i Teofan, poznati kao „Načertani“, bili su braća i monasi iz perioda ikonoboračkih sporova u Vizantiji.

Žitije i predanje: Prepodobni Teodor i Teofan

Ostali su verni pravoslavnom učenju o poštovanju svetih ikona i zbog toga bili progonjeni, zatvarani i mučeni. Predanje navodi da su im na licima ispisani stihovi kao znak poniženja, po čemu su dobili naziv Načertani.

Njihovo stradanje postalo je simbol otpora prisilnom odricanju od crkvenog predanja.

Značaj i poštovanje

Teofan je kasnije postao i poznat crkveni pesnik i episkop.